©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

النهي عن المسئلة - اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان المؤلف : محمد فؤاد بن عبد الباقي بن صالح بن محمد Əl-Lulu Vəl Mərcan


النهي عن المسئلة


Dilənməyin Qadağan Olması


حديث مُعَاوِيَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ مَنْ يُرِدِ اللهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ، وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللهُ يُعْطِي، وَلَنْ تَزَالَ هذِهِ الأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللهِ لا يَضُرُّهُمْ مَن خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللهِ
615. Müaviyə  rəvayət edir ki, mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitdim: “Allah kimə xeyir nəsib etmək istəsə, ona dini başa düşməyi müyəssər edər. Mən yalnız paylaşdırıram. Verən isə Allahdır. Bu ümmətin (bir qismi) Allahın əmri gəlincəyə qədər (Qiyamət qopanadək) Allahın dini üzərində sabit qalacaq və belələrinə müxalif olanlar onlara heç bir zərər verə bilməyəcəklər.” (Buxari 71, Muslim 1719, 1720, 5064, 1037/174)

المسكين الذي لا يجد غني ولا يفطن له فيتصدق عليه


Gündəlik Keçinməyə Bir Şey Tapmayan Və Halına Yanıb Ona Sədəqə Verən Tapılmayan Haqda


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ، تَرُدُّهُ اللقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ، وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ، وَلكِنِ الْمِسْكِينُ لاَ يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ، وَلاَ يُفْطَنُ بِهِ فَيُتَصَدَّقُ عَلَيْهِ، وَلاَ يَقُومُ فَيَسْأَلُ النَّاسَ
616. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “İnsanlar arasında gəzib-dolaşıb bir-iki loxma və ya bir-iki xurma ilə kifayətlənən adam heç də yoxsul deyil. Yoxsul o adamdır ki, onun özünə bəs edəcək qədər malı yoxdur, vəziyyətinin ağır olduğunu heç kəsə bildirmir və buna görə də ona sədəqə verilmir, özü də insanlardan heç bir şey istəmir.” (Buxari 1479, 1409, Muslim 2440, 1722, 1039/101)

كراهة المسألة للناس


İnsanlardan İstəməyin (Dilənməyin) Bəyənilməməsi


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ
617. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Birisi o qədər dilənəcək ki, nəhayət, Qiyamət günü üzündə heç bir ət parçası olmadan (məhşərə) gələcək.” (Buxari 1474, Muslim 1725, 2445, 1040/104)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لأَنْ يَحْتَطِبَ أَحَدُكُمْ حُزْمَةً عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ أَحَدًا فَيُعْطِيَهُ أَوْ يَمْنَعَهُ
618. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: «Sizdən birinizin səhər tezdən (meşəyə) gedərək belinə odun toplayaraq (onu satması) və insanlara əl açmaması onun üçün bir kimsənin yanına gələrək ondan sədəqə istəməsindən xeyirlidir. Kim bilir ki, o istədiyi kimsə ona verər, yoxsa verməz”. (Buxari 2374, 2074, Muslim 2449, 1042/107)

إِباحة الأخذ لمن أعطى من غير مسألة ولا إشراف


İstəmədən Və Göz Dikmədən Verilən Malın Götrülməsinin Mübah Olması


حديث عُمَرَ، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ: أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي، فَقَالَ: خُذْهُ، إِذَا جَاءَكَ مِنْ هذَا الْمَالِ شَيْءٌ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلاَ سَائِلٍ فَخُذْهُ، وَمَا لاَ، فَلاَ تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
619. Ömər  demişdir: “Peyğəmbər  (qənimətdən) mənə pay verər, mən də (ona): “Bunu məndən də çox ehtiyacı olanlara ver” deyərdim. (Bir dəfə o mənə) dedi: “Götür bunu! Əgər sənin canfəşanlığın və istəyin olmadan bu (dünya) malı sənə verilərsə, onu götür. Verilməsə, onun dalınca düşmə.” (Buxari 1473, 7164, Muslim 1731, 2452, 1045/110)

كراهة الحرص على الدنيا


Dünyaya Həris Olmaığn Bəyənilməməsi


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: لاَ يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا وَطُولِ الأَمَلِ
620. Əbu Hureyra  demişdir: “Mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitmişəm: “Yaşlı adamın qəlbi cavan olaraq hər zaman iki şeylə – dünya sevgisi və arzularla dolu olur.” (Buxari 6420, 6057, Muslim 1734, 2457, 1046/114)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: يَكْبَرُ ابْنُ آدَمَ وَيَكْبَرُ مَعَهُ اثْنَانِ: حُبُّ الْمَالِ وَطُولُ الْعُمُرِ
621. Ənəs  rəvayət edir ki,Peyğəmbər  buyurdu: “Adəm oğlu böyüdükcə onunla bərabər iki şeydə böyüyür: “Mal sevgisi və uzun ömür sürmək (arzusi)”. (Buxari 6421, Muslim 1736, 2458, 2459, 1046/114)

لو أن لابن آدم واديين لابتغى ثالثًا


Adəm Övladının İki Vadi Malı Olsa Üçününü Də İstəyər


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لَوْ أَنَّ لاِبْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَادِيَانِ، وَلَنْ يَمْلأَ فَاهُ إِلاَّ التُّرَابُ، وَيَتُوبُ اللهُ عَلَى مَنْ تَابَ
622. Ənəs İbn Məlik rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Əgər Adəm övladının vadi dolusu mal-dövləti (qızılı) olsaydı, tə­bii ki, iki vadi olmasını da arzulayardı. Adəm övladının ağzını ancaq torpaq doydurar. (Amma) Allah tövbə edən kimsənin tövbəsini qəbul edər.” (Buxari 6436, 6075, Muslim 2462, 1737, 1048/116)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: لَوْ أَنَّ لاِبْنِ آدَمَ مِلْءَ وَادٍ مَالاً لأَحَبَّ أَنَّ لَهُ إِلَيْهِ مِثْلَهُ، وَلاَ يَمْلأُ عَيْنَ ابْنِ آدَمَ إِلاَّ التُّرَابُ، وَيَتُوبُ اللهُ عَلَى مَنْ تَابَ
623. İbn Abbas  demişdir: “Mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitmişəm: “Əgər Adəm övladının (iki) vadi dolusu mal-dövləti olsaydı, eynisini də arzulayardı. Adəm övladının gözünü ancaq torpaq doydurar. (Amma) Allah tövbə edən kimsənin tövbəsini qəbul edər.” (Buxari 6437, 6074, Muslim 2462, 1739, 1049/118)

ليس الغنى عن كثرة العرض


Dünya Malının Çox Olması Zəngnlik Deyildir


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ
624. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: «Zənginlik mal çoxluğu ilə deyildir, əsl zənginlik qəlbin (nəfsin) zənginliyidir”. (Buxari 6446, 6081, Muslim 2467, 1741, 1051/120)

تخوف ما يخرج من زهرة الدنيا


Bol-Bol Vrilən Dünya Nemətlərindən Qorxmaq


حديث أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ أَكْثَرَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مَا يُخْرِجُ اللهُ لَكُمْ مِنْ بَرَكَاتِ الأَرْضِ قِيلَ: وَمَا بَرَكَات الأَرْضِ قَالَ: زَهْرَة الدُّنْيَا فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: هَلْ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَصَمَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ يُنْزَلُ علَيْهِ، ثُمَّ جَعَلَ يَمْسَحُ عَنْ جَبِينِهِ، فَقَالَ: أَيْنَ السَّائِلُ قَالَ: أَنَا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ: لَقَدْ حَمِدْنَاهُ حِينَ طَلَعَ ذلِكَ، قَال: لاَ يَأْتِي الْخَيْرُ إِلاَّ بِالْخَيْرِ، إِنَّ هذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، وَإِنَّ كُلَّ مَا أَنْبَتَ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ، إِلاَّ آكِلَةَ الْخَضِرَةِ، أَكَلَتْ، حَتَّى إِذَا امْتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتِ الشَمْسَ فَاجْتَرَّتْ وَثَلَطَتْ وَبَالَتْ، ثُمَّ عَادَتْ فَأَكَلَتْ؛ وَإِنَّ هذَا الْمَالَ حُلْوَةٌ، مَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ، وَوَضَعَهُ فِي حَقِّهِ فَنِعْمَ الْمَعُونَةُ هُوَ؛ وَمَنْ أَخَذَهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ
625. Əbu Səid əl-Xudri  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: «Sizin üçün ən çox qorxduğum şey Allahın sizin üçün çıxaracağı Yerin bərəkəti (dünya zənginliyidir). Ona: “Yerin bərəkəti nədir” deyə soruşdular. Peyğəmbər: “Dünyanın gözəllikləri” deyə buyurdu. Bir nəfər: “Xeyir, şərr gətirirmi?” deyə soruşdu. Peyğəmbər  susdu. Hətta biz vəhy gəlir deyə zənn etdik. Sonra Peyğəmbər  alnından tərini silməyə başladı. Sonra: “Sual verən hardadır?” deyə buyurdu. Soruşan: “Mənəm (Ya Rəsululah!)” dedi. Əbu Səid: “Biz o, insanı tərif etdik” dedi. Peyğəmbər: “Xeyir, xeyirdən başqa bir şey gətirməz. Bu dünya malı yaşıl və şirindir. Doğrusu, baharda yetişən bitkilərin bəzisi (onu yeyən heyvanı) öldürür yaxud zəhərləyir. Yalnız yaşıl ot yeyən heyvanlardan başqa. Bu heyvanlar doyanadək (otdan) yeyir və nəhayət, böyrü şişdikdən sonra yerə uzanıb özünü günə verir. Sonra qalxıb təbii ehtiyacını dəf edir və (yenidən yaşıl otdan) bol-bol yeyir. Həqiqətən, bu (dünya) malı yaşıl ot (kimi) şirindir. Malından (kasıblara, yetimlərə və müsafirlərə) verən kimsəyə bu nə gözəl (nemətdir)! (Peyğəmbər  buna bənzər söz söylədi. Sonra buyurdu:) Haqsız yolla mal-dövlət əldə edən kimsəyə gəldikdə (əməllicə) yeyən, lakin doymayan kimsəyə bənzəyir”. (Buxari 6427, 6063, Muslim 2468, 2469, 1742, 1052/120)
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخدْرِيِّ رضي الله عنه، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الْمِنْبَرِ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ، فَقَالَ: إِنِّي مِمَّا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا وَزِينَتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ أَوَ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ: مَا شَأْنُكَ تُكَلِّمُ النَبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلاَ يُكَلِّمُكَ فَرَأَيْنَا أَنَّهُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ قَالَ فَمَسَحَ عَنْهُ الرُّحَضَاءَ، فَقَالَ: أَيْنَ السَّائِلُ وَكَأَنَّهُ حَمِدَهُ؛ فَقَالَ: إِنَّهُ لاَ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ، وَإِنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَو يُلِمُّ، إِلاَّ آكِلَةَ الْخَضْرَاءِ، أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا اْمتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ عَيْنَ الشَّمْسِ، فَثَلَطَت وَبَالَتْ وَرَتَعَتْ، وَإِنَّ هذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ مَا أَعْطَى مِنْهُ الْمِسْكِينَ وَالْيَتِيمَ وَابْنَ السَّبِيلِ أَوْ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: وَإِنَّهُ مَنْ يَأْخُذُهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَيَكُونُ شَهِيدًا عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
626. Əbu Səid əl-Xudri  demişdir: “Bir dəfə Peyğəmbər  minbərdə oturdu və biz də onun ətrafında oturduq. Peyğəmbər: “Mən (bu dünyadan) köçəndən sonra sizin üçün ən çox qorxduğum şeylərdən biri dünyanın zövqü-səfa və bər-bəzək (qapılarının) sizin üzünüzə açılmasıdır.” Bir nəfər soruşdu: “Ey Allahın elçisi, xeyirli bir şey özü ilə şər gətirə bilərmi?” Peyğəmbər  susdu. (Bəziləri) həmin adamdan soruşdular: “Nə olub, niyə sən ondan söz soruşursan, o isə sənə cavab vermir?” Sonra bizə agah oldu ki, ona vəhy nazil olur. (Bir müddət keçdikdən) sonra Peyğəmbər  (üzündəki) təri sildi və sanki sual verən adamı tərifləyərək: “Soruşan adam haradadır?” dedi. Sonra buyurdu: “Həqiqətən, xeyir özü ilə şər gətirməz! Doğrusu, baharda yetişən bitkilərin bəzisi (onu yeyən heyvanı) öldürür yaxud zəhərləyir. Yalnız yaşıl ot yeyən heyvanlardan başqa. Bu heyvanlar doyanadək (otdan) yeyir və nə­hayət, böyrü şişdikdən sonra yerə uzanıb özünü günə verir. Sonra qalxıb təbii ehtiyacını rəf edir və (yenidən yaşıl otdan) bol-bol yeyir. Həqiqətən, bu (dünya) malı yaşıl ot (kimi) şirindir. Malından kasıblara, yetimlərə və müsa­firlərə verən varlı müsəlman nə gözəl (bəndədir)! (Peyğəmbər  buna bənzər söz söylədi. Sonra buyurdu:) Haqsız yolla mal-dövlət əldə edən adam, (əməllicə) yeyən, lakin doymayan kimsəyə bənzəyir. Qiyamət günü isə bu mal-dövlət onun əleyhinə şahidlik edəcək.” (Buxari 1465, 1396, Muslim 2470, 1052/123, 1744)

فضل التعفف والصبر


İffətli Olmaq (İnsanların Əlinə Göz Dikmək) Və Səbrin Fəziləti


حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخدْرِيِّ رضي الله عنه، أَنَّ نَاسًا مِنَ الأَنْصَارِ، سَأَلُوا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَعْطَاهُمْ، ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ، حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ، فَقَالَ: مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُم، وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللهُ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللهُ، وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللهُ، وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً خَيْرًا وَأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ
627. Əbu Səid əl-Xudri  rəvayət edir ki, ənsardan bəzi adamlar Peyğəmbərdən  (yardım) istədilər, o da onlara (istədiklərini) verdi. Sonra yenə istədilər, o, yenə onlara (istədiklərini) verdi. Nəhayət, əlində olanlar qurtardıqdan sonra dedi: “Əlimdə nə qədər nemət olursa-olsun, heç vaxt onu sizdən əsirgəməyəcəyəm. İffətli olmaq istəyəni Allah iffətli edər. (İnsanlara) möhtac olmaq istəməyən kimsəni Allah heç kəsə möhtac etməz. Səbir etməyə çalışan kimsəni Allah səbirli olmağa müvəffəq edər. Heç kəsə səbirdən daha xeyirli və daha böyük nemət verilməmişdir.” (Buxari 1469, 1400, Muslim 2471, 1745, 1053/124).

في الكفاف والقناعة


Ehtiyaci Yetəcək Qədər Ruzi Və Qənaətkar Olmaq


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: اللهُمَّ ارْزُقْ آلَ مُحَمَّدٍ قُوتًا
628. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Allahım, Muhəmmədin ailəsinə gündəlik yemək nəsib et!” (Buxari 6460, 6095, Muslim 2474, 1747, 1055/126)

إِعطاء من سأل بفحش وغلظة


Pis Və Kobud Sözlərlə Dilənən (İstəyən) Kimsəyə Vermək


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه، قَالَ: كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَعَلَيْهِ بُرْدٌ نَجْرَانِيٌّ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ، فَأَدْرَكَهُ أَعْرَابِيٌّ، فَجَذَبَهُ جَذْبَةً شَدِيدَةً، حَتَّى نَظَرْتُ إِلَى صَفْحَةِ عَاتِقِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَدْ أَثَّرَتْ بهِ حَاشِيَةُ الرِّدَاءِ مِنْ شِدَّةِ جَذْبَتِهِ، ثُمَّ قَالَ: مُرْ لِي مِنْ مَالِ اللهِ الَّذِي عِنْدَكَ؛ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ، فَضَحِكَ، ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِعَطَاءٍ
629. Ənəs İbn Malik  demişdir: “(Bir dəfə) mən Peyğəmbərlə  birlikdə yol gedirdim. Peyğəmbərin  əynində Nəcranda tikilmiş qalın haşiyəli bir bürüncək var idi. Bu vaxt bir bədəvi (arxadan gəlib) ona çatdı və onun bürüncəyindən tutub elə (bərk) dartdı ki, mən bürüncəyin Peyğəmbərin  çiyninə iz buraxdığını gördüm. Sonra bədəvi dedi: “Əmr ver, Allahın səndə olan malından mənə də versinlər.” Peyğəmbər  ona tərəf çevrilib gülümsə­di, sonra da (qənimətdən) ona bir şey verilməsini əmr etdi.” (Buxari 3149, 5809, 6088, Muslim 2476, 1749, 1057/128)
حديث الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَسَمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبِيَةً، وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ مِنْهَا شَيْئًا، فَقَالَ مَخْرَمَةُ: يَا بُنَيِّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَقَالَ: ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي، قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا، فَقَالَ: خَبَأْنَا هذَا لَكَ قَالَ: فَنَظَرَ إِلَيْهِ، فَقَالَ: رَضِيَ مَخْرَمَةُ
630. Misvər İbn Məxrəmə  demişdir: “(Bir dəfə) Peyğəmbər  kaftanları (paltarları əshabələrə) payladı və Məxrəməyə heç bir şey vermədi. Məxrəmə (mənə) dedi: “Oğlum, gedək Peyğəmbərin  yanına.” Mən onunla birlikdə (Peyğəmbərin  yanına) getdim. (Atam mənə): “İçəri gir, onu çağır” dedi. Mən Peyğəmbəri  çağırdım və o, əynində həmin kaftanlardan biri atamın qabağına çıxdı və: “Bunu sənin üçün saxlamışıq” deyə buyurdu. (Məxrəmə) kaftana baxdı və: “Məxrəmə razı qaldı” dedi.” (Buxari 2599, 5800, 5464, Muslim 2478,1750, 1058/129)

إِعطاء من يخاف على إِيمانه


İmanı Üçün Qorxan Kimsəyə Vermək


حديث سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ: أَعْطَى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ، قَالَ: فَتَرَكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ رَجُلاً لَمْ يُعْطِهِ، وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ، فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَارَرْتُهُ، فَقُلْتُ: مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ: أَوْ مُسْلِمًا قَالَ: فَسَكَتُّ قَلِيلاً؛ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ: أَوْ مُسْلِمًا قَالَ: فَسَكَتُّ قَلِيلاً، ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ: أَوْ مُسْلِمًا فَقَالَ: إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ، وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ، خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ
631. Sad İbn Əbi Vaqqas  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  (İslamı yeni qəbul etmiş) kimsələrə (qənimət) verirdi. Mən də onlarla bərabər oturmuşdum. Peyğəmbər  onların içindən (tanıdığım) bir kimsəyə heç bir şey vermədən tərk etdi. Rəsulullaha tərəf qalxaraq sakitcə: “Filan kimsəni nə üçün tərk etdin? Vallahi mən onu mömin bilirəm” dedi. Peyəmbər: “Bəlkə müsəlman de!” deyə buyurdu. Bir az susduqdan sonra adam barəsində bildiklərim mənə qələbə çaldı və: “Yə Rəsulullah! Filankəsi nə üçün tərk etdin, Vallahi ki, mən onu bir mömin bilirəm” dedim. Peyğəmbər: “Bəlkə müsəlman deyəsən” deyə buyurdu. Bir az susduqdan sonra onun barəsində bildiklərim mənə üstün gəldi və: “Yə Rəsulullah! Filankəsi nə üçün tərk etdin, Vallahi ki, mən onu bir mömin bilirəm” dedim. Peyğəmbər: “Bəlkə müsəlman deyəsən”. Şübhəsiz ki, mən bəzən sevdiyim insana (mal, qənimət) verməməyimin səbəbi onun (dünya malına) həris olub bunun səbəbilə Cəhənnəmə üzüqoylu düşməsi qorxusundadır” deyə buyurdu. (Buxari 1478, 1408, Muslim 215, 396, 2480, 1752, 150/131)

إِعْطَاءِ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ عَلَى الإِسْلاَمِ وَتَصَبُّرِ مَنْ قَوِىَ إِيمَانُهُ


Qəlbi İslamla Bağlı Olanlara Vermə, İmanı Güclü Olanlara İsə Səbrin Tövsiyə Edilməsi


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ نَاسًا مِنَ الأَنْصَارِ قَالُوا لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، حِينَ أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ مَا أَفَاءَ فَطَفِقَ يُعْطِي رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ الْمَائَةَ مِنَ الإبِلِ؛ فَقَالوا: يَغْفِرُ اللهُ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَدَعُنَا، وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ قَالَ أَنَسٌ: فَحُدِّثَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَقَالتِهِمْ، فَأَرْسَلَ إِلَى الأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ، وَلَمْ يَدْعُ مَعَهُمْ أَحَدًا غَيْرَهُمْ، فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: مَا كَانَ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ قَالَ لَهُ فُقَهَاؤُهُمْ: أَمَّا ذَوو آرَائِنَا يَا رَسُولَ اللهِ فَلَمْ يَقُولوا شَيْئًا، وَأَمَّا أُنَاسٌ مِنَّا حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ، فَقَالُوا: يَغْفِرُ اللهُ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي قرَيْشًا وَيَتْرُكُ الأَنْصَارَ، وَسُيُوفُنا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنِّي لأُعْطِي رِجَالاً حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِكُفْرٍ، أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالأَمْوَالِ، وَتَرْجِعُونَ إِلَى رِحالِكُمْ بِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَاللهِ مَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ، خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَدْ رَضِينَا فَقَالَ لَهُمْ: إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً شَدِيدَةً، فَاصْبرُوا حَتَّى تَلْقَوُا اللهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْحَوْضِ قَالَ أَنَسٌ: فَلَمْ نَصْبِرْ
632. Ənəs  demişdir: “Allah həvazinlilərin mallarını (Huneyn döyüşündən) qənimət olaraq Öz Peyğəmbərinə  əta etdikdə o, qureyşlilərdən bəzisinə yüz dəvə hədiyyə etdi və (bunu görəndə) ənsardan bəziləri dedilər: “Allah Rəsulullahı  əfv etsin! Bizi buraxıb qureyşlilərə (hədiyyə) verir. Halbuki qılınclarımızdan hələ də onların qanı damır.” Ənsarın dediklərini Peyğəmbərə  xəbər verdilər. Onda Peyğəmbər  onların dalınca adam göndərib onları dəridən düzəldilmiş bir çadırın içinə topladı və onlardan başqa heç kəsi ora buraxmadı. Hamısı (oraya) toplandıqdan sonra Peyğəmbər  onların yanına gəlib dedi: “Nə söhbətdir, sizin adınızdan danışırlar?” Onların elm əhli dedi: “Müdrik olanlarımıza gəlincə ya Rəsulullah, onlar heç nə deməyiblər. O ki qaldı cavanlarımıza, onlar deyiblər ki: “Allah Rəsulullahı  əfv etsin! Ənsarı qoyub qureyşlilərə (hədiyyə) verir. Halbuki qılınclarımızdan hələ də onların qanı damır.” Peyğəmbər: “Mən küfrdən təzəcə uzaqlaşmış adamlara (hədiyyələr) verirəm. Razı deyilsiniz ki, bu adamlar mal-dövlət aparsın, siz isə Allahın elçisi ilə bir yerdə geri qayıdasınız. Vallahi, sizin apardığınız on­ların apardığından daha xeyirlidir.” Onlar da: “Əlbəttə ki, razıyıq, ya Rəsulullah!” dedilər. Peyğəmbər  onlara dedi: “Məndən sonra siz çox çətinliklər (əziyyətlər) görəcəksiniz. Hovuzun başında Allaha və Onun elçisinə  qovuşanadək səbir edin.”Ənəs dedi: “Lakin biz səbir edə bilmədik.” (Buxari 3147, 2978, Muslim 2484, 1753, 1059)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: دَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الأَنْصَارَ، فَقَالَ: هَلْ فِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ قَالوا: لاَ، إِلاَّ ابْنُ أُخْتٍ لَنَا؛ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ
633. Ənəs  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  Ənsarı çağırdı və buyurdu: “Sizinin içinizdə ənsardan başqası varmı?”. Onlar: “Xeyr, yalnız bacımız oğlu var” dedilər. Peyğəmbər: “Bir qövmün bacı oğlu onlardan sayılır” deyə buyurdu. (Buxari 3528, Muslim 2486, 3327, 1754, 1059/133)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَتِ الأَنْصَارُ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ، وأَعْطَى قُرَيْشًا: وَاللهِ إِنَّ هذَا لَهُوَ الْعَجَبُ، إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَاءِ قُرَيْشٍ، وَغَنَائِمُنَا تَرَدُّ عَلَيْهِمْ فَبَلَغَ ذلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَدَعَا الأَنْصَارَ قَالَ، فَقَالَ: مَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ وَكَانُوا لاَ يَكْذِبُونَ فَقَالُوا: هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ قَالَ: أَوَ لاَ تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالْغَنَائِمِ إِلَى بيُوتِهِمْ، وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَتِ الأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَهمْ
634. Ənəs  rəvayət edir ki, Məkkənin Fəthi günü Peyğəmbər  yeni İslamı qəbul edən Qureyş böyüklərindən hər birinə (İslama bağlansınlar deyə çoxlu qənimət) verdi. Ənsardan bəziləri bunu gördükdə hikmətini və səbəbini anlamayaraq: “Vallahi, bu qəribə bir haldır. Qılıclarımızdan Qureyşin qanı axdığ halda qənimətlər onların arasında bölüşdürülür”. Bu sözlər Peyğəmbərə  çatdığı zaman Ənsarı dəvət etdi. Peyğəmbər: “Sizdən mənə çata bu nə sözlərdir?” deyə buyurdu. Onlar: “Sənə çatan sözləri biz söylədik” dedilər. Peyğəmbər: “İnsanlar qənimət mallarıyla evlərinə döndükləri zaman sizlər Allah Rəsulu ilə evlərinizə dönmək istəməzdinizmi? Əgər Ənsan bir dərə və ya dağ yoluna getsəydi Mən də o yolla gedərdim” deyə buyurdu. (Buxari 3778, 4378, Muslim 2487, 1059/134)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ الْتَقَى هَوَازِنُ، وَمَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةُ آلاَفٍ وَالطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا قَالَ: يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ قَالُوا: لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ وَسَعْدَيْكَ لَبَّيْكَ، نَحْنُ بَيْنَ يَدَيْكَ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: أَنَا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ، فَأَعْطَى الطُّلَقَاءَ وَالْمُهَاجِرِينَ وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالُوا؛ فَدَعَاهُمْ فَأَدْخَلَهُمْ فِي قُبَّةٍ، فَقَالَ: أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ شِعْبًا لاَخْتَرْتُ شِعْبَ الأَنْصَارِ
635. Ənəs  rəvayət edir ki, Huneyn günü Peyğəmbər  ilə Həvazin qəbləsi qarşılaşdılar. Rəsulullah ilə bərabər on min mücahid və bir də Məkkədə (yeni müsəlman) olmuş dəstələr vardı. (Ox hücumuna məruz qalan müsəlman dəstələr geri çəkildilər). Peyğəmbər: “Ey Ənsar topluluğu!” deyə səslədi. Onlar: “Ləbbeykə Yə Rəsulullah! Bizlər sənin qarşındayıq” dedilər. Peyğəmbər  miniyindən düşərək: “Mən Allahın qulu və Rəsuluyam!”. Allah müşrikləri (məğlubiyyətə) uğratdıqdan sonra Peyğəmbər  Məkkəən qatılan mühacilərə qənimətdən payladı və Ənsara heç nə vermədi. Bu səbəbdən Ənsarlar (narazılıq) etdilər. Peyğəmbər  onları dəvət edib çadır içərisində topladı. İnsanlar aldıqları dəvə və qoyunlarla gedərlər. Sizlər isə Allahın Rəsulu ilə getməkdən razı deyilsinizmi? Əgər insanlar bir vadiyə, Ənsar dağ yoluna girsəydi mən Ənsarın dağ yolunu seçərdim” deyə buyurdu. (Buxari 4333, 4078, Muslim 2488, 1059/135)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ، قَالَ: لَمَّا أَفَاءَ اللهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَسَمَ فِي النَّاسِ فِي الْمُؤَلَّفَةِ قَلُوبُهُمْ وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا؛ فَكَأَنَّهُمْ وَجَدُوا، إِذْ لَمْ يُصِبْهُمْ مَا أَصَابَ النَّاسَ، فَخَطَبَهُمْ فَقَالَ: يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلاَّلاً فَهَدَاكُمُ اللهُ بِي، وَكُنْتُمْ مُتَفَرِّقِينَ فَأَلَّفَكُمُ اللهُ بِي، وَعَالَةً فَأَغْنَاكُمُ الله بِي كلَّمَا قَالَ شَيْئًا، قَالُوا: اللهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ؛ قَالَ: مَا يَمْنَعُكُمْ أَنْ تُجِيبُوا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ، كُلَّمَا قَالَ شَيْئًا، قَالُوا: اللهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ قَالَ: لَوْ شِئتُمْ قُلْتُمْ: جِئْتَنَا كَذَا وَكَذَا، أَتَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ وَتَذْهَبُونَ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رِحَالِكُمْ لَوْلاَ الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرءًا مِنَ الأَنْصَارِ، وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ وَشِعْبَهَا، الأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ، إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ
636. Abdullah İbn Zeyd İbn Asim  rəvayət edir ki, Allah Huneyn günü hərb etdiyi kimsələrin mallarını qənimət olaraq verdiyi zaman Rəsulullah  o malları insanlar içərisində qəlbləri İslama bağlansın deyə insanlara payladı və bu mallardan Ənsara bir şey vermədi. Ənsar, Rəsulullahın bəzi insanlara mal verib onlara bir şeyər vermədiyi üçün kədərləndilər. Peyğəmbər  onlara xitab edib buyurdu: “Ey Ənsar topluluğu! Sizlər azmış olduğunuz halda Allah mənimlə sizə hidayət vermədimi? Sizlər dağınıq (firqə-firqə) olduğunuz halda Allah mənimlə qəlblərinizi birləşdirmədimi? Sizlər fəqir və yoxsul olduğunuz halda Allan mənimlə sizi zəngin etmədimi?”. Peyğəmbər  hər nə buyurdusa onlar: “Allah və Rəsulunun üzərimizdəki neməti daha çoxdur” dedilər. (Başqa rəvayətdə: Mən Qureyşən bəzi kimsələrə dünyalıq verirəm ki, onlar yenicə şirk və küfrdən çıxmışlar. Başlarına da bir hərb müsibəti gəlmişdir. Onların bu hərbdə uğradıqları yaraları, zərərləri örtmək üçün mən onların könüllərini İslama alışdırmaq məqsədilə verirəm). Peyğəmbər: “Sizləri Allahın Rəsuluna  belə deməkdən saxlayan nədir?” deyə buyurdu. Peyğəmbər  hər nə buyurdusa onlar: “Allah və Rəsulunun üzərimizdəki neməti daha çoxdur” dedilər. Əgər siz istəsəydiniz mənə belə cavab verə bilərdiniz. (Başqa rəvayətdə: “Qövmün səni yalanlamışkən bizə hicrət etdin, biz də səni təsdiq etdik. Bizə qorxu içində gəldin, biz sənə arxayınçılıq, əminlik verdik, qovulmuş gəldin, sənə sığınacaq verdik, bağrımıza basdıq, yardımsız gəldin, biz sənə yardımçı olduq, sən yoxsul gəldin biz səni malımıza ortaq etdik” deməyəcəkdinizmi? Onlar: “Xeyr, əsil Allahın lütfü və minnəti bizədir” dedilər49). İnsanlar qoyunları və dəvələri alıb gedərkən sizlər Peyğəmbər  ilə birlikdə evlərinizə geri dönməyə razı olmazmısınız? Əgər Hicrət olmasaydı mən Ənsardan bir kimsə olardım və əgər insanlar bir vadidən və ya bir yoldan getmiş olsaydılar belə əlbəttə ki, mən də Ənsarın getdiyi vadidən və yoldan gedərdim. Ənsar batini (iç) paltardır (Yəni Ənsarın Peyğəmbər daha yaxın olması deməkdir), digər insanlar isə zahiri paltardır. Sizlər məndən sonra üstün tutmaq görəcəksiniz. (Allaha və Rəsuluna qovuşana qədər səbr edin. Ənəs: “Lakin Səbr edə bilmədilər” dedi) Hovuzun ətrafında mənimlə qarşılaşıncaya qədər səbr edin”. (Buxari 4330, 4075, Muslim 2493, 1758, 1061/139)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه، قَالَ: لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنَاسًا فِي الْقِسْمَةِ فَأَعْطَى الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذلِكَ، وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ، فَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْقِسْمَةِ؛ قَالَ رَجُلٌ: وَاللهِ إِنَّ هذِهِ الْقِسْمَةَ مَا عُدِلَ فِيهَا، وَمَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللهِ فَقُلْتُ: وَاللهِ لأُخْبِرَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَتَيْتهُ فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: فَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ يَعْدِلِ اللهُ وَرَسُولُهُ رَحِمَ اللهُ مُوسَى، قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هذَا فَصَبَرَ
637. Abdulla (İbn Məsud)  demişdir: “Huneyn döyüşündən sonra Peyğəmbər  qənimətləri bölüşdürərkən bəzi adamlara üstünlük verdi. Belə ki, o, Əqra İbn Habisə yüz dəvə, Üyeynəyə də bir o qədərini, habelə ərəblərin əyan-əşrafına (çoxlu hədiyyə) verməklə həmin gün onları (digərlərindən) üstün tutdu. (Bundan narazı qalmış) bir nəfər dedi: “Vallahi ki, bu bölgüdə ədalətsizliyə yol verilmişdir və bu bölgü Allahın Üzünü diləmək məqsədilə həyata keçirilməmişdir.” Mən (ona): “Vallahi, (bu haqda) Peyğəmbərə  xəbər verəcəyəm”- dedim, sonra da Peyğəmbərin  yanına gedib bunu ona bildirdim. Peyğəmbər: “Allah və Onun Rəsulu ədalətli olmasa, kim ədalətli ola bilər? Allah Musaya rəhmət eləsin! Ona bundan da artıq əziyyət verilmişdir, lakin o, səbir etmişdir.” (Buxari 3150, Muslim 2494, 1759, 1062/140)

ذكر الخوارج وصفاتهم


Xəvariclərin Zikri Və Sifətləri


حديث جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، قَالَ: بَيْنَمَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ غَنيمَةً بِالْجِعْرَانَةِ، إِذْ قَال لَهُ رَجُلٌ: اعْدِلْ فَقَالَ لَهُ: شَقِيتُ إِنْ لَمْ أَعْدِلْ
638. Cabir İbn Abdullah  demişdir: “Peyğəmbər  Ciranədə (Məkkə ilə Taif arasında yer adı) qənimətləri bölüşdürərkən bir nəfər ona: “Ədalətlə (böl)!” dedi. Peyğəmbər  ona dedi: “Mən ədalətli olmasaydım, sən bədbəxt olardın!” (Buxari 3138, Muslim 2496, 1761, 1063/142)
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه، قَالَ: بَعَثَ عَلِيٌّ رضي الله عنه إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذُهَيْبَةٍ فَقَسَمَهَا بَيْنَ الأَرْبَعَةِ، الأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ ثُمَّ الْمُجَاشِعِيِّ، وَعُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ الْفَزَارِيِّ، وَزَيْدٍ الطَّائِيِّ، ثُمَّ أَحَدِ بَنِي نَبْهَانَ، وَعَلْقَمَةَ بْنِ عُلاَثَةَ الْعَامِرِيِّ، ثُمَّ أَحَدِ بَنِي كِلاَبٍ؛ فَغَضِبَتْ قُرَيْشٌ وَالأَنْصَارُ قَالُوا: يُعْطِي صَنَادِيد أَهْل نَجْدٍ وَيَدَعُنَا قَالَ: إِنَّمَا أَتأَلَّفُهُمْ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، نَاتِىءُ الْجَبِينِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مَحْلُوقٌ، فَقَالَ: اتَّقِ اللهَ يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ: مَنْ يُطِعِ اللهَ إِذَا عَصَيْتُ أَيَأْمنُنِي اللهُ عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ وَلاَ تَأْمَنُونَنِي فَسأَلَهُ رَجُلٌ قَتْلَهُ، أَحْسِبُهُ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ، فَمَنَعَهُ فَلَمَّا وَلَّى، قَالَ: إَنَّ مِنْ ضِئْضِئِي هذَا أَوْ فِي عَقِبَ هذَا قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ، وَيَدعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ، لَئِنْ أَنَا أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ عَادٍ
639. Əbu Səid əl-Xudri  rəvayət edir ki, Əli  (Yəməndən) Peyğəmbərə  bir miqdar qızıl göndərmişdi. Peyğəmbər də onu dörd kişi arasında paylaşdırdı. Əqrabə İbn Həris əl-Hənzəli, əl-Mucaşi, Uyeynə İbn Bədr əl-Fəzari, Zeyd ət-Tai, Nəbhən oğullarından olan Əlqamə İbn Ulasata əl-Amiri, sonra Kiab oğullarından birinə. Bu bölgüyə Qureyş və Ənsar qəzəbləndi və: “Peyğəmbər  Nəcd xalqından başqa hamıya (qənimətdən) verdi. Peyğəmbər: “Mən bu mal ilə onları yalnız İslama bağılıyıram” deyə buyurdu. Bu vaxt iki gözü çökük, yanağının iki almacığı çıxıq, alnı enli, gur saqqallı, başı keçəl gəldi və: “Allahdan qorx Ey Muhəmməd!” dedi. Peyğəmbər: “Mən asilik edərəmsə onda kim Allaha itaət edər? Allah məni yer əhalisi üzərinə əmin etdiyi halda sizlər məni əmin saymırsınızmı?” deyə buyurdu. Bir nəfər onu öldürmək üçün izn ietədi. Zənn edirəm ki, o Xalid İbn Vəlid  idi. Peyğəmbər onu bu istəyindən çəkindirdi. Peyğəmbər: “Onun kökündən və ya onun arxasından elə bir qövm törənəcək ki, onlar Allahın kitabını oxuyacaq, lakin boğazlarından aşağı enməyəcəkdir. Onlar oxun ovu deşib çıxdığı kimi dindən çıxacaqlar. Onlar müsəlmanları öldürəcək bütpərəstləri isə tərk edəcəklər. Allaha and olsun ki, mən onların vaxtına çatsam onları Ad qövmünün öldürülməsi kimi öldürərdim” deyə buyurdu. (Buxari 3344, Muslim 2499, 1064/143)
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: بَعَثَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رضي الله عنه، إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مِنَ الْيَمَنِ بِذُهَيْبَةٍ فِي أَدِيمٍ مَقْرُوظٍ؛ لَمْ تُحَصَّلْ مِنْ تُرَابِهَا، قَالَ: فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ: بَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ، وَأَقْرعَ بْنِ حَابِسٍ، وَزَيْدِ الْخَيْلِ، وَالرَّابِعُ إِمَّا عَلْقَمَةُ وَإِمَّا عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ: كُنَّا نَحْنُ أَحَقَّ بِهذَا مِنْ هؤُلاَءِ قَالَ: فَبَلَغَ ذلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: أَلاَ تَأْمَنُونِي وَأَنَا أَمِينُ مَنْ فِي السَّمَاءِ، يَأْتِينِي خَبَرُ السَّمَاءِ صَبَاحًا وَمَسَاءً قَالَ: فَقَامَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، نَاشِزُ الْجَبْهَةِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مَحْلُوقُ الرَّأْسِ، مُشَمَّرُ الإِزَارِ؛ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ اتَّقِ اللهَ قَالَ: وَيْلَكَ أَوَلَسْتُ أَحَقُّ أَهْلِ الأَرْضِ أَنْ يَتَّقِيَ اللهَ قَالَ: ثُمَّ وَلَّى الرَجُلُ قَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ: يَا رَسُولَ اللهِ أَلاَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ: لا، لَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ يُصَلِّي فَقَالَ خَالِدٌ: وَكَمْ مِنْ مُصَلٍّ يَقُولُ بِلِسَانِهِ مَا لَيْسَ فِي قَلْبِهِ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنِّي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ قُلُوبَ النَّاسِ، وَلاَ أَشُقَّ بُطُونَهُمْ قَالَ: ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْهِ، وَهُوَ مُقَفٍّ، فَقَالَ: إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِي هذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللهِ رَطْبًا، لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ وَأَظُنُّهُ قَالَ: لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ
640. Əbu Səid əl-Xudri  demişdir: “Əli ibn Əbu Talib  Peyğəmbərə  Yəməndən aşılanmış dəridən hazırlanmış kisənin içində qızıl kül­çələr göndərdi. Peyğəmbər  bu külçələri dörd nəfərin arasında bölüşdürdü. (Bir hissəsini) Uyeynə ibn Bədrə, (ikinci hissəsini) Əqra ibn Habisə, (üçüncü hissəsini) Zeyd əl-Xeylə, dördüncü hissəsini də ya Əlqəməyə, ya da Amir İbn Tufeylə (verdi). Bu vaxt Peyğəmbərin  əshabələrindən biri dedi: “Bizim bu (qənimətlərə) onlardan daha çox haqqımız çatırdı.” Bu söz Peyğəmbərə  yetişdikdə o dedi: “Mən göydəki Allahın etibar etdiyi bir adam ola-ola, üstəlik səhər-axşam mənə vəhy nazil olduğu halda siz mənə etibar etmirsiniz?!” Bu vaxt gözləri batıq, almacıq sümükləri çıxıq, alnı qabarıq, gursaqqal, başı qırxıq, izarını yuxarı çəkmiş bir adam ayağa qalxıb dedi: “Ya Rəsulullah, Allahdan qorx!”. Peyğəmbər: “Vay sənin halına! Məgər mən yer üzündə olan insanların ən təqvalısı deyiləmmi?” Sonra həmin adam dönüb getdi. Bu vaxt Xalid İbn Vəlid  dedi: “Ya Rəsulullah, onun boynunu vurummu?”. Peyğəmbər: “Xeyr, ola bilsin ki, o namaz qılan adam olsun.” Xalid dedi: “Nə çox namaz qılan var ki, qəlbən etiqad etmədiyini dilinə gətirir.” Peyğəmbər: “Mənə insanların qəlbinə girmək, onların köksünü açmaq əmr edilməmişdir.” Sonra Peyğəmbər  həmin adamın arxasınca baxıb dedi: “Həqiqətən, bu adamın belindən elə insanlar gələcək ki, onlar Allahın Kitabını məlahətli səslə oxuyacaq, lakin oxuduqları xirtdəklərindən o yana keçməyəcəkdir. Ox öz ovunu dəlib keçdiyi kimi onlar da İslamdan çıxacaqlar.” Deyəsən, Peyğəmbər  bunu da demişdir ki: “Əgər mən onların (meydana gələcəyi günədək) yaşasam, onları Səmud qəbi­ləsinin öldürüldüyü kimi, öldürərəm.” (Buxari 4351, 4094, Muslim 2500, 1763, 1064/144).
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: يَخْرُجُ فِيكُمْ قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلاَتَكُمْ مَعَ صَلاَتِهِمْ، وَصِيَامَكُمْ مَعَ صِيَامِهِمْ، وَعَمَلَكُمْ مَعَ عَمَلِهِمْ، وَيَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ، لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَنْظُرُ فِي النَّصْلِ فَلاَ يَرَى شَيْئًا، وَيَنْظُرُ فِي الْقِدْحِ فَلاَ يَرَى شَيئًا، وَيَيْظُرُ فِي الرِّيشِ فَلاَ يَرَى شَيْئًا، وَيَتَمَارَى فِي الْفُوقِ
641. Əbu Səid əl-Xudri  demişdir: “Mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitdim: “Vaxt gələcək sizin aranızdan elə insanlar meydana çıxacaq ki, siz onların namazları yanında öz namazlarınızı, orucları yanında öz oruclarınızı, digər əməlləri yanında öz əməllərinizi heç nə sayacaqsınız. Onlar Quran oxuyacaqlar, (amma) oxuduqları (ayələr) xirtdəklərindən o yana keçməyəcək-dir. Ox şikarı dəlib keçdiyi kimi onlar da İslamdan çıxacaqlar. (Necə ki, oxu atan adam) oxun ucuna baxır, lakin heç bir şey görmür, oxun gövdə­sinə baxır, yenə də heç bir şey görmür, oxun lələkli tərəfinə baxır, yenə də heç bir şey görmür, axırda oxun lap arxasına baxır və (oxun şikara dəyib-dəymədiyinə dair) şübhəyə düşür.” (Buxari 5058, 4771, Muslim 2506, 1064/149)
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه، قَالَ: بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَهُوَ يَقْسِمُ قَسْمًا، أَتَاهُ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ، وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ اعْدِلْ فَقَالَ: وَيْلَكَ وَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَم أَعْدِلْ قَدْ خِبْتَ وَخَسِرْتَ إِنْ لَمْ أَكُنْ أَعْدِلُ فَقَالَ عُمَرُ: يَا رَسُولَ اللهِ ائْذَنْ لِي فِيهِ، فَأَضْرِبَ عُنَقَهُ فَقَالَ: دَعْهُ، فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ، وَصِيَامهُ مَعَ صِيَامِهِمْ، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ، لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّة، يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ، فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ؛ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصافِهِ، فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ؛ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ، وَهُوَ قِدْحُهُ، فَلاَ يُوجَدُ فِيه شَيْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ، فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ؛ قَدْ سَبَقَ الفَرْثَ وَالدَّمَ؛ آيَتُهُمْ رَجُلٌ أَسْوَدُ، إِحْدَى عَضُدَيْهِ مِثْلُ ثَدْيِ الْمَرْأَةِ، أَو مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ وَيَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ: فَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ هذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَاتَلَهُمْ، وَأَنَا مَعَهُ، فَأَمَرَ بِذلِكَ الرَّجُلِ، فَالْتُمِسَ فَأُتِيَ بِهِ، حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهِ عَلَى نَعْتِ النَبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي نَعَتَهُ
642. Əbu Səid əl-Xudri  rəvayət edir ki, Peyğəmbərin  yanında idik. Qəniməti paylaşdırırdı. Bu vaxt Bəni Təmim oğullaından olan Zul Xuveyris gəldi və: “Ya Rəsulullah! Ədalətli ol!” dedi. Peyğəmbər: “Veyl olsun sənə, əgər mən də ədalətli olmasam o zaman kim ədalətli olar? Əgər ədalətli olmasaydım şübhəsiz ki, əli boş qalmış və ziyana uğrayanlardan olardır” deyə buyurdu. Bu zaman Ömər: “Ya Rəsulullah! İzn ver onun boynunu vurum” dedi. Peyğəmbər: “Burax onu! Sizdən biriniz onların namazı yanında öz namazını, onların orucları yanında öz oruclarınızı kiçik görəcəksiniz. Onlar Quran oxuyacaqlar. Lakin Quran onların boğazlarından aşağı enməyəcəkdir. Onlar oxun ovdan çıxdığı kimi İslamdan çıxacaqlar. (Oxu atan adam) oxun dəmrinə baxar, orada qanın izini görməz. Sonra oxun yaya giriş yerinə baxar orada da bir şey tapmaz. Sonra oxun ağac qisminə baxar orada da bir şeylər tapmaz. Sonra oxun lələkli tərəfinə baxar orada da bir şey tapmaz. Ox ovu deşib keçməsinə rəğmən oxa nə qan nə ovdan bir şey yapışmamışdır. Onların əlaməti qolları qadın sinəsi kimi olan qara dərili adamdır. Onlar müsəlmanlar arasında ixtilaf olduğu zaman meydana çıxacaqlar”. Əbu Səid  deyir ki: “Mən hədisi Rəsulullahdan  eşitdiyimə şahidlik edirəm. Yenə şahidlik edirəm ki, Əli İbn Abu Talib  lə birlikdə onları qırdıq. Əli  hədisdə vəsf edilən adamın tapılmasını əmr etdi. Adam tapılıb gətrildi. Hətta mən ona baxdım və Rəsulullahın etdiyi vəsfi onun üzərində gördüm”. (Buxari 3610, Muslim 2505, 1064/148)

التحريض على قتل الخوارج


Xəvaricləri Öldürməyə Təşviq


حديث عَلِيٍّ رضي الله عنه، قَالَ: إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلأَنْ أَخِرَّ مِنَ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَكْذِبَ عَلَيْهِ، وَإِذَا حدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ، فَإِنَّ الْحَرْبَ خَدْعَةٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: يَأْتِي فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ، حُدَثَاءُ الأَسْنَانِ، سُفَهَاءُ الأَحْلاَمِ، يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ الْبَرِيَّةِ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لاَ يُجَاوِزُ إِيمَانُهُمْ حَنَاجِرَهُمْ، فَأَيْنَمَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ، فَإِنَّ قَتْلَهُمْ أَجْرٌ لِمَنْ قَتَلَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
643. Əli  demişdir: “Mən Peyğəmbərdən  bir hədis rəvayət etsəm, bilin ki, mənim üçün guruppultu ilə göydən yerə düşmək, Peyğəmbərin  adından yalan danışmaqdan daha yaxşıdır. Söhbət öz aramızda qalsın, bilin ki, müharibə aldatmadır (hiylədir). Mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitmişəm: “Axır zamanda yaşları az, beyinləri küt olan kimsələr gələcəklər. Onlar ən xeyirli sözləri danışacaqlar, (lakin) ox ovunu dəlib keçdiyi kimi İslamdan çıxacaqlar. Onların imanı xirtdəklərindən o yana keçməyəcəkdir. Odur ki, onları harada görsəniz, öldürün! Şübhəsiz ki, onları öldürən kimsələrə Qiyamət günü bunun müqabilində mükafat veriləcəkdir.” (Buxari 3611, 5057, 4770, Muslim 2511, 1771, 1066/154)

الخوارج شر الخلق والخليقة


Xəvariclər Məxluqatın (İnsanların Və Heyvanların) Ən Pisidir


حديث سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ يُسَيْرِ بْنِ عَمْرِو، قَالَ: قُلْتُ لِسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ: هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي الْخَوارِجِ شَيْئًا قَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ، وَأَهْوَى بِيَدِهِ قِبَلَ الْعِرَاقِ: يَخْرُجُ مِنْهُ قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ، لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ
644. Yusa İbn Amr deyir ki, Səhl İbn Hənifə dedim: “Peyğəmbərdən  xəvariclər barədə nə isə eşitmisən?”. Belə dediyini eşitdim: “Əlini İraqa tərəf uzadaraq o tərəfdən bir qövm çıxacaq Quran oxuyacaqlar lakin boğazlarından aşağı keçməyəcəkdir. İsamdan ox yayından çıxdığı kimi çıxacaqlar”.(Buxari 6934, 6535, Muslim 2519, 1068/159)

تحريم الزكاة على رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وعلى آله وهم بنو هاشم وبنو المطلب دون غيرهم


Peyğəmbər Və Əhli Beytinə Bəni Həşim Və Bəni Muttalib Zəkat Verilməsinin Haram Olması


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى بِالتَّمْرِ عِنْدَ صِرَامِ النَّخْلِ؛ فَيَجِيءُ هذَا بِتَمْرِهِ، وَهذَا مِنْ تَمْرِهِ، حَتَّى يَصِيرَ عِنْدَهُ كَوْمًا مِنْ تَمْرٍ فَجَعَلَ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ يَلْعَبَانِ بِذلِكَ التَّمْرِ؛ فَأَخَذَ أَحَدُهُمَا تَمْرَةً فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ، فَنَظَرَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْرَجَهَا مِنْ فِيهِ، فَقَالَ: أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لاَ يَأْكُلُونَ الصَّدَقَةَ
645. Əbu Hureyra  demişdir: “Məhsul yığımı zamanı Peyğəmbərə  xurma gətirərdilər. Bəziləri onu özü gətirər, bəziləri də (başqa birisi ilə) göndərərdi. (Bu ta o vaxta qədər davam edərdi ki,) axırda onun yanında bir topa xurma yığılardı. (Bir dəfə Peyğəmbərin  nəvələri) Həsən və Hüseyn  həmin xurmalarla oynamağa başladılar. Onlardan biri xurmalardan birini götürüb ağzına qoydu. Peyğəmbər  ona baxıb xurmanı onun ağzından çıxartdı və dedi: “Məgər bilmirsənmi ki, Muhəmməd  ailəsi sədəqə yemir?!” (Buxari 1485, Muslim 2522, 1069/161)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِنِّي لأَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِي فَأَجِدُ التَّمْرَةَ سَاقِطَةَ عَلَى فِرَاشِي فَأَرْفَعُهَا لآكُلَهَا، ثُمَّ أَخْشَى أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً فَأُلْقِيَهَا
646. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Hərdən olur ki, mən evə gəlib yatağımın üstünə düşmüş bir xurma görürəm və onu götürüb yemək istəyirəm. Sonra o xurmanın sədəqə olduğundan ehtiyat edib onu kə­nara qoyuram.” (Buxari 2432, Muslim 2525, 1779, 1070/162)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِتَمْرَةٍ مَسْقُوطَةٍ، فَقَالَ: لَوْلاَ أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً لأَكلْتُها وَقَالَ هَمَّامٌ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : أَجِدُ تَمْرَةً سَاقِطَةً عَلَى فِرَاشِي.
647. Ənəs İbn Məlik  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  bir dəfə yerə düşmüş bir xurma dənəsinə təsadüf etdi. Bu xurmanın sədəqə malından olmadığını bilsəydim heç şübhəsiz ki, onu yeyərdim” deyə buyurdu. Həmməm, Əbu Hureyrədən , o da Peyğəmbərdən  rəvayət edir ki, “Hərdən olur ki, mən evə gəlib yatağımın üstünə düşmüş bir xurma görürəm və onu götürüb yemək istəyirəm. (Sonra o xurmanın sədəqə olduğundan ehtiyat edib onu kə­nara qoyuram)”. (Buxari 2055, Muslim 2529, 1783, 1071/166)

إباحة الهدية للنبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ولبني هاشم وبني المطلب، وإِن كان المهدي ملكها بطريق الصدقة وبيان أن الصدقة إِذا قبضها المتصدق عليه زال عنها وصف الصدقة وحلت لكل أحد ممن كانت الصدقة محرمة عليه


Peyğəmbərə, Bəni Həşimə Bəni Muttalibə Hədiyyə Verməyin Müstəhəb Olması, Baxmayaraq Hədiyyə Verən Hədiyyəsini Sədəqə Yolu İlə Əldə Etsə Də Belə Və Sədəqənin Sədəqə Verilənin Əlinə Keçdikdə Ondan Sədəqə Vəsfinin İtməsinin Və Sədəqə Verilməsinin Haram Olan Hər Bir Kəsə Halal Olmasının Bəyanı


حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَحْمٍ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ، فَقَالَ: هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ، وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ
648. Ənəs  rəvayət edir ki, Bərirəyə sədəqə olaraq verilmiş qoyun ətini Peyğəmbərə  gətirdilər. (Belə olduğu halda) Peyğəmbər: “Bu (ət) onun üçün sədəqə, bizim üçün isə hədiyyədir.” (Buxari 1495, Muslim 3856, 2766, 1504/12)
حديث أُمِّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةِ، قَالَتْ: دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَائِشَة، فَقَالَ: هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ فَقَالَتْ: لاَ إِلاَّ شَيْءٌ بَعَثَتْ بِهِ إِلَيْنَا نُسَيْبَةُ مِنَ الشَّاةِ الَّتِي بَعَثْتَ بِهَا مِنَ الصَّدَقَةِ فَقَالَ: إِنَّهَا قَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا
649. Ummu Atiyyə əl-Ənsariyy rəvayət edir ki, Peyğəmbər  Aişənin yanına daxil oldu və: “Yanınızda yeyiləsi bir şey varmı?” deyə buyurdu. Aişə: “Xeyr, bir şeylər yoxdur. Yalnız sənin Nuseybəyə sədəqə olaraq göndərmiş olduğun qoyundan bir parça ət vardır” dedi. Peyğəmbər: “O, sədəqə öz yerinə çatmışdır” deyə buyurdu. (Buxari 1494, 2579, Muslim 2541, 1789, 1076/174)

قبول النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الهدية ورده الصدقة


Peyğəmbərin  Hədiyyəni Qəbul Etməsi Və Sədəqəni Götürməməsi


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ: أَهَدِيَّةٌ أَمْ صَدَقَةٌ فَإِنْ قِيلَ صَدَقَةٌ، قَالَ لأَصْحَابِهِ: كُلُوا، وَلَمْ يَأْكُلْ وَإِنْ قِيلَ هَدِيَّةٌ، ضَرَبَ بِيَدِهِ/ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَكَلَ مَعَهُمْ
650. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, (hər dəfə) Peyğəmbərə  yemək gətirildikdə o bunun hədiyyə, yoxsa sədəqə olduğunu soruşardı. “Sədəqədir” desəydilər, o, əshabələrinə: “Yeyin!” deyər, özü isə yeməzdi. “Hədiyyədir” desəydilər, əlini uzadıb əshabələri ilə birlikdə yeyərdi.” (Buxari 2576, Muslim 2542, 1789, 1077/175)

الدعاء لمن أتى بصدقة


Sədəqə (Zəkatı) Gətirən Üçün Dua Etmək


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، إِذَا أَتَاهُ قَوْمٌ بِصَدَقَتِهِمْ قَالَ: اللهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ فُلاَنٍ، فَأَتَاهُ أَبِي بِصَدَقَتِهِ، فَقَالَ: اللهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى
651. Abdullah İbn Əbu Əufə  demişdir: “Birisi Peyğəmbərə  sədəqə gətirəndə, (Peyğəmbər  onun üçün dua edib) deyərdi: “Allahım, filankəsin ailəsinə xeyir-dua ver!” Atam Peyğəmbərə  sədəqə gətirdikdə, o buyurdu: “Allahım, Əbu Əufənin ailəsinə xeyir-dua ver!” (Buxari 1497, 4166, 6332, Muslim 2544, 1791, 1078/176)








كتاب الصيام



Oruc Kitabı








فضل شهر رمضان


Ramazan Ayının Fəziləti


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ فتِّحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطيِنُ
652. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Ramazan ayı yetişdiyi zaman göyün qapıları açılır, Cəhənnəmin qapıları qapadılır və şeytanlara zəncir vurulur.” (Buxari 1899, 3277, Muslim 2548, 1794, 1079/2)

وجوب صوم رمضان لرؤية الهلال، والفطر لرؤية الهلال، وأنه إِذا غم في أوله أو آخره أكملت عدة الشهر ثلاثين يوما


Ayin Görsənməsilə Ramazan Orucunun Fərz Olması, Ayın Görsənməsilə Bayramın Başlanması Və Ayın Əvvəlində Və Ya Sonunda Hava Buludlu Olarsa Ramazan Ayının Otuz Gün Olaraq Tamamlanması


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ذَكَرَ رَمَضَانَ، فَقَالَ: لاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلاَلَ، وَلاَ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ
653. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  Ramazan ayını zikr etdi və buyurdu: “Hilalı görmədikcə oruc tutmayın, yenə də Hilalı görmədikcə iftar etməyin. Əgər Hilal sizə qarşı buludla örtülərsə o zaman hesab aparın”. (Buxari 1906, Muslim 2554, 1797, 1080/8)
حديث ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الشَّهْرُ هكَذَا وَهكَذَا وَهكَذَا يَعْنِي ثَلاَثِينَ ثُمَّ قَالَ: وَهكَذَا وَهكَذَا وَهكَذَا يَعْنِي تِسْعًا وَعِشْرِينَ، يَقُولُ، مَرَّةً ثَلاَثِينَ وَمَرَّةً تِسْعًا وَعِشْرِينَ
654. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Ay (Hilal) bu qədər, bu qədərdi – yəni 30” deyə buyurdu. Sonra: “Bu qədər, bu qədərdi – yəni 29” deyə buyurdu. Bu əl hərəkətləriylə bir dəfə 29, bir dəfə də 30 işarə etdi”. (Buxari 5302, Muslim 2551, 2558, 2559, 1080/4)
حديث ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهُ قَالَ: إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ، لاَ نَكْتُبُ وَلاَ نَحْسُبُ، الشَّهْرُ هكَذَا وَهكَذَا يَعْنِي مَرَّةً تِسْعَةً وَعِشْرِينَ، وَمَرَّة ثَلاَثِينَ
655. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Biz savadsız bir ümmətik, nə yazmaq bilirik, nə də hesablamaq. Ay gah belə, gah da belə (olur).” Yəni hərdən iyrimi doqquz, hərdən də otuz gün olur.” (Buxari 1913, Muslim 2563, 1806, 1080/15)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ النَّبَيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَوْ قَالَ: قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُوموا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلاَثِينَ
656. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  və ya Əbul Qasim  buyurdu: “Ramazan hilalını gördüyünüz zaman oruc tutun. Şəvval hilalını gördüyünüz zaman iftar edin (yəni Bayram). Əgər Hilal gizlənərsə bu zaman Şaban ayının günlərini otuza tamamlayın”. (Buxari 1909, Muslim 2567, 2568, 1081/19)

لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين


Ramazan Ayına Bir Və İki Gün Öncə (Oruclu Olaraq) Daxil Olmamaq


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لاَ يَتَقَدَّمَنَّ أَحَدُكُمْ رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمَهُ فَلْيَصُمْ ذلِكَ الْيَوْمَ
657. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizlərdən heç kəs ramazandan bir gün və ya iki gün əvvəl oruc tutmasın. Fəqət, əvvəllər oruc tutan adam həmişəki qaydada (birinci və dördüncü, hər ayın on 13,14,15 və s.) orucunu tuta bilər.” (Buxari 1914, Muslim 2570, 1082/21)

الشهر يكون تسعا وعشرين


Ayin İyirmi Doqquz Gün Olması


حديث أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَفَ لاَ يَدْخُلُ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ شَهْرًا؛ فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْما غَدَا عَلَيْهِنَّ أَوْ رَاحَ؛ فَقِيلَ لَهُ: يَا نَبِيَّ اللهِ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا قَالَ: إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرَينَ يَوْمًا
658. Ummu Sələmə  rəvayət edir ki, (bir dəfə) Peyğəmbər  bir ay ərzində zövcələrinə yaxınlaşmayacağına dair and içdi. İyirmi doqquz gün keçdikdən sonra səhər və ya axşam onların yanına gəldi. (Zövcələrindən biri) ona dedi: “Axı sən and içmişdin ki, bir ay bizimlə yaxınlıq etməyəcəksən?!”. Peyğəmbər: “Ay iyirmi doqquz gün olmuşdur.” (Buxari 1910, Muslim 2575, 1816, 1085/25)

بيان معنى قوله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شهرا عيد لا ينقصان


Peyğəmbərin : “İki Bayram Ayı Naqis Olmaz” Sözünün Mənası


حديث أَبِي بَكْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: شَهْرَانِ لاَ يَنْقُصَانِ، شَهْرَا عِيدٍ، رَمَضَانُ وَذُو الْحَجَّةِ
659. Əbu Bəkrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “İki ay vardır ki, bunlar naqis olmaz. Bu, bayram ayları – ramazan və zülhiccədir.” (Buxari 1912, Muslim 2583, 2584, 1089/2)

بيان أن الدخول في الصوم يحصل بطلوع الفجر، وأن له الأكل وغيره حتى يطلع الفجر وبيان صفة الفجر الذي تتعلق به الأحكام من الدخول في الصوم، ودخول وقت صلاة الصبح وغير ذلك


Oruca Girişin Fəcrin Doğması İlə Hasil Olması, Fəcr Doğuncaya Qədər Yemək Və S. Şeylər, Oruca, Namazın Vaxtın Və S. Hökümlərin Aslı Olduğu Fəcrin Sifətinin Bəyanı


حديث عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ رضي الله عنه، قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ (حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ) عَمَدْتُ إِلَى عِقَالٍ أَسْوَدَ، وَإِلَى عِقَالٍ أَبْيَضَ، فَجَعَلْتُهُمَا تَحْتَ وِسَادَتِي، فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ فِي اللَّيْلِ فَلاَ يَسْتَبِينُ لِي، فَغَدَوْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَذَكَرْتُ لَهُ ذلِكَ، فَقَالَ: إِنَّمَا ذلِكَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ
660. Adiy İbn Hatim  demişdir:

“Ağ sap qara sapdan seçilənə qədər yeyin için”

ayəsi nazil olduqda mən bir ağ və bir qara ip götürüb yastığımın altına qoydum və gecə boyunca bu iplərə baxdım, lakin heç bir şey ayırd edə bil­mədim. Səhəri gün Peyğəmbərin  yanına gəlib nə etdiyimi ona xəbər ver­dim. Peyğəmbər  (mənə) dedi: “Əslində, bu, gecənin qaranlığı və gündüzün aydınlığıdır.” (Buxari 1916, Muslim 2585, 1090/33)
حديث سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ: أُنْزِلَتْ (وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ) وَلَمْ يَنْزِلْ مِنَ الْفَجْرِ فَكَانَ رِجَالٌ، إِذا أَرَادُوا الصَّوْمَ، رَبَطَ أَحَدُهُمْ فِي رِجْلِهِ الْخَيْطَ الأَبْيَضَ وَالْخَيْطَ الأَسْوَدَ، وَلَمْ يَزَلْ يَأْكلُ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُ رُؤْيَتُهُمَا، فَأَنْزَل اللهُ بَعْدُ مِنَ الْفَجْرِ فَعَلِمُوا أَنَّهُ إِنَّمَا يَعْنِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ
661. Səhl İbn Sad  demişdir:

“Ağ sap qara sapdan seçilənə qədər yeyin için”. (əl-Bəqərə 187).

ayəsi nazil olduqda –

Minəl Fəcri

– ləfzi enməmişdir. Bəzi müsəlmanlar oruc tutmaq istədiklərində ayağına ağ ip və qara ip bağlamış və bunların görülməsi görünənə qədər yeməkdən çəkindi. Bundan sonra Allah: “

Minəl Fəcri

” ayəsini nazil etdikdən sonra səhabələr Allahın: “Ağ sap və qara sapdan” gecə və gündüz qəsd edildiyini öyrəndilər”. (Buxari 1917, Muslim 2586, 1091/35)
حديث ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِنَّ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
662. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Bilal azanı gecə verir, İbn Ummu Maktumun azanını eşidənə kimi yeyin-için”. (Buxari 620, 7248, Muslim 2588, 2589, 1092/36)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّ بِلاَلاً كَانَ يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لاَ يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ
663. Aişə rəvayət edir ki, Bilal  gecə ikən azan oxuyur. Peyğəmbər: “Ummu Məktubun  azan oxuyuncaya qədər yeyin və için. Çünki Ummu Məktub sübh açılmadıqca azan oxumaz” deyə buyurdu. (Buxari 1919, Muslim 2590, 1092/38)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لاَ يَمْنَعَنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ أَحَدًا مِنْكُمْ أَذَانُ بِلاَلٍ مِنْ سَحُورِهِ، فَإِنَّهُ يُؤَذِّنُ أَوْ يُنَادِي بِلَيْلٍ لِيَرْجِعَ قَائمَكُمْ وَلِيُنَبِّهَ نَائمَكُمْ، وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَقُولَ الْفَجْرُ أَوِ الصُّبْحُ وَقَالَ بِأَصَابِعِهِ وَرَفَعَهَا إِلَى فَوْقُ وَطَأْطأَ إِلَى أَسْفَلُ حَتَّى يَقولَ هكَذَا
664. Abdullah İbn Məsud  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Bilalın azan oxuması sizə səhur yeməyinizi yeməyə mane olmamalıdır. Çünki o, gecə namazını qılanlarınızı xəbərdar etmək və yatanlarınızı oyatmaq üçün gecə vaxtı azan verir. Bu isə dan yerinin sökülməsi və ya sübh namazının vaxtının başlanması demək deyildir.” (Bunu deyəndən sonra) o, barmaqlarını yuxarı qaldırıb aşağı endirərək işarə etdi. (Buxari 621, Muslim 2593, 1093/39)

فضل السحور وتأكيد استحبابه، واستحباب تأخيره وتعجيل الفطر


Səhur Yeməyinin Fəziləti, Təkidlə Müstəhəb Oluşu Və Səhuru Gecikdirib, İftarı İsə Tezləşdirməyin Müstəhəb Oluşu


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً
665. Ənəs İbn Malik  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Səhur yeməyini yeyin! Həqiqətən, səhurda bərəkət var.” (Buxari 1923, Muslim 2603, 1095/45)
حديث زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ حَدَّثَه أَنَّهُمْ تَسَحَّرُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَامُوا إِلَى الصَّلاَةِ، قُلْتُ: كَمْ بَيْنَهُمَا قَالَ: قَدْرُ خَمْسِينَ أَوْ سِتِّينَ، يَعْنِي آيَةً
666. Ənəs  rəvayət edir ki, Zeyd İbn Sabit  ona Peyğəmbərlə  birlikdə səhur yeməyini yediklərini, sonra da namaz qılmağa durduqlarını xəbər vermişdir. Ənəs: “Mən ondan soruşdum: “Səhurla namaz arasında nə qədər (vaxt) var idi?” O dedi: “(Bu vaxt ərzində) əlli və ya altmış ayə oxumaq olardı.” (Buxari 575, Muslim 2606, 1097/47)
حديث سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: لاَ يَزالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ
667. Səhl İbn Səd  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “İnsanlar oruclarını erkən açacaqları müddət ərzində xeyir içində olacaqlar.” (Buxari 1957, Muslim 2608, 1098/48)

بيان وقت انقضاء الصوم وخروج النهار


Orucun Sona Çatması Və Gündüzün Çıxma Vaxtının Bəyanı


حديث عُمَرَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ مِنْ ههُنَا، وَأَدْبَرَ النَّهَارُ مِنْ ههُنَا، وَغَرَبَتِ الشَّمْسُ فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائمُ
668. Ömər İbn Xəttab  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Gecə bu tərəfdən (Şərq) gəldiyi zaman, gündüz də bu tərəfdən (qərbdən) getdiyi zaman, günəş də batdığı zaman oruclu orucunu pozmuşdur (iftar vaxtıdır)”. (Buxari 1954, Muslim 2612, 1100/51)
حديث ابْنِ أَبِي أَوْفَى رضي الله عنه، قَالَ: كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، فَقَالَ لِرَجُلٍ: انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي قَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ الشَّمْسُ، قَالَ: انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي قَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ الشَّمْسُ، قَالَ: انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي فَنَزَلَ فَجَدَحَ لَه، فَشَرِبَ؛ ثُمَّ رَمَى بِيَدِهِ ههُنَا، ثُمَّ قَالَ: إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ أَقْبَلَ مِنْ ههُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائمُ
669. İbn Əbu Əufə  demişdir: “Biz Peyğəmbərlə  birlikdə səfərdə olarkən o, bir adama: “Düş, mənim üçün sıyıq hazırla!” deyə buyurdu. Adam dedi: “Ya Rəsulullah, gün (hələ batmayıb axı).” Peyğəmbər  (bir də) buyurdu: “Düş, mənim üçün sıyıq hazırla!” Adam (yenə) dedi: “Ya Rəsulullah, gün (hələ batmayıb axı).” Peyğəmbər  (yenə) buyurdu ki: “Düş, mənim üçün sıyıq hazırla!” Onda həmin adam (miniyindən) enib onun üçün sıyıq hazırladı. (Peyğəmbər) sıyıqdan içdikdən sonra əlini (şərqə tərəf) uzadıb dedi: “Gecənin bu istiqamətdən gəldiyini gördüyünüz zaman, (bilin ki,) artıq oruc tutan adam orucunu açmalıdır.” (Buxari 1941, 5397, Muslim 2613, 2614, 1101/52)

النهى عن الوصال في الصوم


Visal Orucunun Qadağan Edilməsi


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: نَهى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْوِصَالِ، قَالُوا: إِنَّكَ تُوَاصِلُ، قَالَ: إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ، إِنِّي أُطْعَمُ وَأُسْقَى
670. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  Visal orucunu qadağan etdi. Səhabələr: “Sən bir-birinə birləşdirərək oruc tutursan? (Yəni, Peyğəmbər iftar etməzdi)” dedilər. Peyğəmbər: “Mən sizin kimi deyiləm. Çünki mən yedizdirilir və içizdirilirəm” deyə buyurdu. (Buxari 1962, Muslim 2618, 2619, 1102/55)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: نَهى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْوِصَالِ فِي الصَّوْمِ، فَقَالَ لَهُ رَجلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ: إِنَّكَ تُوَاصِلُ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ: وَأَيُّكُمْ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقَينِ فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا عَنِ الْوِصَالِ؛ وَاصَلَ بِهِمْ يَوْمًا، ثُمَّ يَوْمًا، ثُمَّ رَأَوُا الْهِلاَلَ فَقَالَ: لَوْ تَأَخَّرَ لَزِدْتُكُمْ كَالتَّنْكِيلِ لَهُمْ حِينَ أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا
671. Əbu Hureyra  demişdir: “Peyğəmbər  (iftar etmədən) dalbadal oruc tutmağı qadağan etdi. Müsəlmanlardan biri ona dedi: “Axı sən özün dalbadal oruc tutursan, ya Rəsulullah?!”. Peyğəmbər: “Hansınız mənim kimi ola bilər?! Gecələr yeməyi və içməyi mənə Rəbbim verir”. (Bəziləri) dalbadal oruc tutacaqlarına israr etdikdə Peyğəmbər  onlarla birlikdə iki gün dalbadal oruc tutdu, sonra onlar (şəvvalın) hilalını gördülər. Peyğəmbər: “Əgər hilal gec görünsəydi, mən sizə əlavə oruc tutmağı vadar edəcəkdim.” Belə etmək istəyirdi ki, inadkarlıq etdiklərinə görə onları cəzalandırsın.” (Buxari 1965, Muslim 2621, 1103/57)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِيَّاكُمْ وَالْوِصَالَ مَرَّتَيْنِ قِيلَ: إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ: إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ، فَاكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ
672. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Gecələr yeməyi və içməyi mənə Rəbbim verir. Siz isə gücünüz çatan işləri görün!” (Buxari 1966, Muslim 2622, 1103/58)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: وَاصَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آخِرَ الشَّهْرِ، وَوَاصَلَ أُنَاسٌ مِنَ النَّاسِ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: لَوْ مُدَّ بيَ الشَّهْرُ لَوَاصَلْتُ وِصَالاً يَدَعُ الْمُتَعَمِّقُونَ تَعَمُّقَهُمْ؛ إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ، إِنِّي أَظَلُّ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ
673. Ənəs  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  Ramazan ayının sonlarında (arada iftar) etmədən oruclarını bir-birinə birləşdirdi. Buna baxaraq bəzi müsəlmanlar da oruclarını bir-birinə (arada iftar) etmədən birləşdirdilər. Onların bu oruc tutmaları Peyğəmbərə  çatdı. "Əgər ay mənim üçün uzadılsaydı orucmu elə uzadardım ki, həddi aşanlar bir də dərinə getməyi tərk edərdilər. Mən sizin kimi deyiləm. Çünki Rəbbim məni yedizdirir və içizdirir” deyə buyurdu. (Buxari 7241, Muslim 2625, 2626, 1104/60)
حديث عَائِشَةَ، قَالَتْ: نَهى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْوِصَالِ، رَحْمَةً لَهُمْ، فَقَالُوا: إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ: إِنِّي لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ
674. Aişə rəvayət edir ki, Peyğəmbər  (ümmətinə)

Visal

– rəhmət - orucunu (bir-birinə birləşdirərək tutmağı) qadağan etdi. Səhabələr: “Sən bir-birinə birləşdirərək oruc tutursan? (Yəni, Peyğəmbər iftar etməzdi)” dedilər. Peyğəmbər: “Mən sizin kimi deyiləm. Çünki Rəbbim məni yedizdirir və içizdirir” deyə buyurdu. (Buxari 1964, Muslim 2627, 1105/61)

بيان أن القُبلة في الصوم ليست محرمة على من لم تحرك شهوته



?


-----azrbaycan.html

-----bismillair-romanir.html

-----bu-fsild-mirl-mminin-2.html

-----cfg--edfwsg-4.html

-----ekolozhi-2.html