1 ... 11 12 13 14 15 16 17 18 ... 23

–         – - Microsoft Word ismayil shixli-edebi son variant doc

səhifə15/23
tarix04.11.2017
ölçüsü0.58 Mb.

:

pdf
pdf -> D01777c1s2y1998. pdf 22. 02. 2010 16: 47: 46 Page 132
pdf -> Microsoft Word 909mustafa cevik doc
pdf -> 1 Dr. Semih BÜYÜkkol 2
pdf -> 38 konsiLİum 05/2010 konsilium t oksikozların etiologiyasında mərkəzi sinir sistemində qabıq və qabıqaltı nüvələr arasındakı müvazinətin pozulması, bütün mübadilə proseslərində, hormonal və immun sistemdə dəyişikliklərin olması

      –         – 

70 


sitələrlə öz cızmaqaralarını çap etdirənlər, 

bir – iki kitabça buraxdıranlar barədə, nə 

deyirsə düz deyir. Onun bu dedikləri 

ədəbi mühitdə həmişə olub, indi də belə-

dir. Deməli, İsmayıl Şıxlı “Tofiq Bayrama 

açıq məktub”da bütövlükdə  ədəbi prose-

sə münasibət bildirir, ədəbi prosesi şəxsi 

və ucuz maraq dairəsinə çevirənlərin 

əleyhinə olur. Eyni zamanda onun bu 

mövqeyi  ədəbi prosesin cəfakeşlərini bü-

tün zamanlarda düşündürür.  

İsmayıl Şıxlı Tofiq Bayramın bu şeirini 

nümunə kimi gətirir: 

 

Bir qoşma deməklə dağdan, arandan, 

Şairlik olmayır, ad – san olmayır. 

Dəmir əridəndən, qaya yarandan, 

Şairin zəhməti asan olmayır. 

 

Hər ürək bu yola gətirməyib tab, 

Şairlik nə bəylik, nə sultanlıqdır. 

Şairlik ən böyük əziyyət, əzab, 

Şairlik ən böyük qəhrəmanlıqdır. 

 

Və İsmayıl Şıxlı bu şeir nümunəsindən 

sonra yazır: “Lakin bunu başa düşmə-

yənlər,  şairliyi  ədabazlığa, modabazlığa 

çevirərək şöhrət qazanmağa çalışanlar var. 

      –         – 

71

Elələri var ki, yanmadan yandırmaq, qan-

madan qandırmaq istəyirlər. Sənin qəlbin 

(Tofiq Bayram nəzərdə tutulur – B.X.) 

haqlı olaraq belələrinə dözmür. Şairliyi 

adi peşə hesab edənlərə, vəzifə gücünə 

yazıçılıq xəyalına düşənlərə qarşı üsyan 

edirsən”


1

. İsmayıl Şıxlı görkəmli bir nəzə-

riyyəçi kimi çıxış edir, fikirlərini  əsaslan-

dırmağı bacarır. Bu da İsmayıl  Şıxlının 

nəzəri hazırlığının yüksək səviyyəsindən 

xəbər verir. O, Bualonun “Poeziya sənəti” 

kitabından istinad gətirir: “Siz ey içi şöh-

rət hissi ilə alışıb-yanan, yüngül qələbə 

üçün poeziyanın çətin yollarına can atan 

kəslər, birdəfəlik bilin ki, o yüksək zirvə-

yə çatmaq sizin işiniz deyil. Hər  şeir qu-

raşdıran qafiyəpərdazdan  şair çıxmaz!”

2

.  İsmayıl  Şıxlı  bu  fikrin  sənətin  əzəli və 

əbədi qanunları ilə bağlı olduğunu, bu 

gün də  ədəbi hadisələrə qiymət vermək 

üçün çox dəyərli, müasir olduğunu nə-

zərə alaraq yazır: “Görünür, sənətə yün-

gül  şöhrət mənbəyi kimi baxanlar, onu 

qazanc qaynağına çevirmək istəyənlər bü-

tün  əsrlərdə olmuşdur. Qafiyəli dəllallar 

                                                 

1

 Tofiq Bayrama açıq məktub. -  İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s. 313 

2

 Böyük sənətkarın tələbləri. – İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s. 327 

      –         – 

72 


hər yerdə və hər zaman əsl sənət adamla-

rının  əl-ayağına dolaşmışlar, onları  sıxış-

dırmağa çalışmış və bəzən də dövrün qa-

baqcıl adamı kimi özlərini qələmə vermə-

yə belə müvəffəq olmuşlar. Belə olmasay-

dı, yüngül şöhrət düşkünü olan “şairlər 

ordusu”  ədəbi mühiti, estetik zövqləri 

korlayıb, ürək bulandıran  əsərlər yazma-

saydılar və bu meyl xəstəlik halına düş-

məsəydi, hələ qədim Romada, Avqust im-

periyası dövründə Horatsinin “Pizonlara 

məktublar”  əsəri meydana çıxmazdı. 

Bualo XVII əsrdə  şairlikdən,  şeir qanun-

larından bu qədər ehtirasla danışmazdı”

1

.  


İsmayıl  Şıxlı “Tofiq Bayrama açıq 

məktub”da  şairliyin fitri istedad olduğu-

nu,  şairliyin fədakarlıq olduğunu qeyd 

edir. Onu da qeyd edir ki, “Şair xalqın 

vicdanıdır. Vicdan isə daim ədalət və 

haqq yolunda çarpışmalıdır”

2

.  


Ədəbiyyatda həmişə istedadlı adam-

larla yanaşı, istedadsız adamlar da olub-

dur. Eyni zamanda istedadsız və orta iste-

dadlı adamların  ədəbiyyata axını bütün 

zamanlarda müşahidə olunubdur. Odur 

                                                 

1

 Böyük sənətkarın tələbləri. – İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s.329 

2

 Tofiq Bayrama açıq məktub.- İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s.313 

      –         – 

73

ki,  İsmayıl  Şıxlı Bualonun fikrini qaynaq 

kimi dəyərləndirir: “Başqalarından daha 

çox özünüz öz əsərlərinizin əsl tənqidçisi 

olun və bilin ki, öz-özündən razılıq və 

özünü tərifləmək yalnız axmaqların işi-

dir... Dostu dinləyin, yaltaqlara qulaq 

asmayın və bilin ki, üzdə sizə yaltaqlanan 

dalda sizə qara yaxır. Tərif yox, həmişə 

ağıllı məsləhət axtarın!”

1

. İsmayıl Şıxlı bu 

istiqamətdə söz demək, fikir yürütmək 

üçün Bualonun bu mövqeyindən bir 

fürsət kimi istifadə edir. O yazır: “Bualo 

haqlı olaraq deyir ki, “poeziyada babatlıq 

həmişə istedadsızlığın sinonimidir”. İste-

dadsızlıq isə yaltaqlıq və saxtakarlıq tö-

rədir. Yaltaqlıq və saxtakarlıq isə  sənətin 

düşmənidir. Çünki istedadsız adamlar öz 

naqisliklərini gizlətmək üçün ədəbi icti-

maiyyəti çaşdırmaq, oxucuların zövqünü 

korlamaq kimi bir üsuldan istifadə edirlər. 

Onlar yeri gəldikdə özləri yaltaqlanır, 

yeri gələndə isə yaltaqları ətraflarına top-

layırlar. Bu yolla ədəbi sima kimi məşhur-

laşmağa çalışırlar”

2

                                                 

1

 

Böyük sənətkarın tələbləri. – İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s.331 

2

 Yenə orada. s.331 




Dostları ilə paylaş:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


--nbyev--e---moslemzadeh--123.html

--nbyev--e---moslemzadeh--128.html

--nbyev--e---moslemzadeh--132.html

--nbyev--e---moslemzadeh--137.html

--nbyev--e---moslemzadeh--141.html